Jak dbać o tarczę sizalową, żeby służyła latami?

Dobra tarcza do darta to wydatek rzędu 200–300 zł, więc szkoda, gdy po kilku miesiącach zaczyna się kruszyć, a lotki wypadają z ulubionego T20. Na szczęście jej trwałość w dużej mierze zależy od właściciela. Zadbana tarcza sizalowa potrafi służyć latami, nawet przy regularnych treningach. W tym poradniku zebraliśmy nawyki, które najskuteczniej spowalniają zużycie – od obracania tarczy, przez odpowiednie miejsce w domu, po stan grotów, którymi rzucasz. Serdecznie zapraszamy do lektury!

Tarcza sizalowa – co to jest i dlaczego wymaga pielęgnacji?

To tarcza wykonana z ciasno sprasowanych włókien sizalu, czyli naturalnego materiału pozyskiwanego z liści agawy. Włókna ułożone są pionowo, końcami w stronę gracza, dlatego lotka nie przebija materiału, tylko wsuwa się między nie. Po wyjęciu grotu włókna wracają na miejsce, a otwór praktycznie znika. Ten efekt „samozasklepiania” ma jednak swoje granice. Każda sizalowa tarcza do darta z czasem traci sprężystość, a tempo tego procesu zależy od tego, jak jest używana i przechowywana. Wilgoć, ciepło, tępe groty czy gra stale w ten sam sektor potrafią wyraźnie skrócić jej życie.

Jak regularnie obracać tarczę?

Najwięcej lotek trafia w okolice T20, więc ten fragment zużywa się najszybciej. Rozwiązaniem jest regularne obracanie tarczy, dzięki któremu obciążenie rozkłada się na całą powierzchnię.

• Przy regularnej grze obracaj tarczę co 2–4 tygodnie, a przy codziennych treningach częściej.
• Przekręcaj ją o jeden lub kilka sektorów, za każdym razem w tę samą stronę.
• Przed obrotem zdejmij pierścień z numerami, a potem załóż go tak, by 20 znowu była na górze.

Całość zajmuje minutę, o ile sposób zawieszenia na to pozwala. Odpowiednie mocowanie tarczy umożliwia obrót bez zdejmowania jej ze ściany i bez ponownego ustawiania wysokości.

Czego nie lubi sizal?

Sizal to materiał naturalny, więc reaguje na warunki, w jakich się znajduje. Największym wrogiem jest wilgoć: włókna pęcznieją, tarcza traci zwartość, a po wyschnięciu powierzchnia staje się nierówna i krucha. Dlatego tarczy nigdy nie moczy się wodą ani nie wiesza w piwnicy czy na nieogrzewanym strychu. Szkodzi też przesuszenie. Kaloryfer tuż pod tarczą, mocne słońce przez okno albo lampa grzejąca z bliska sprawiają, że włókna kruszą. Jeśli doświetlasz stanowisko, wybieraj oświetlenie tarczy w technologii LED, które daje równe światło bez cieni i praktycznie nie nagrzewa powierzchni.

Czyszczenie tarczy – co wolno, a czego nie?

Tarcza nie wymaga skomplikowanej pielęgnacji, wystarczy trzymać się kilku zasad:

• kurz i drobne włókna usuwaj suchą, miękką szczotką;
• nie używaj wody ani żadnych środków czyszczących;
• lotki wyciągaj ruchem obrotowym, a nie szarpnięciem, żeby nie wyrywać włókien;
• odstające włókna delikatnie dociskaj, zamiast je obcinać.

Gdy nikt nie gra, tarczę warto osłonić przed kurzem i światłem. Tę rolę dobrze odgrywają szafki do tarczy, które przy okazji porządkują całe stanowisko.

Jak chronić tarczę i ścianę przed uszkodzeniami?

Chybione lotki to nie tylko dziury w ścianie. Rzut w twardą krawędź tarczy czy w tynk tępi i wygina groty, a te potem niszczą sizal przy każdym kolejnym trafieniu. Problem narasta szczególnie wtedy, gdy przy tarczy ćwiczą początkujący albo goście podczas domowej imprezy. Najprostszym rozwiązaniem są opony do tarczy – miękkie pierścienie zakładane wokół niej, które przechwytują niecelne rzuty. Chronią jednocześnie ścianę, groty i krawędź samej tarczy.

Ostre groty to dłuższe życie tarczy

Stan grotów wpływa na tarczę bardziej, niż mogłoby się wydawać. Gładki, dobrze wyprofilowany grot rozsuwa włókna i wchodzi między nie, a tępy lub poszczerbiony je przecina. Efektem są trwałe otwory, w których kolejne lotki trzymają się coraz słabiej. Dlatego ostrzałka do lotek powinna być stałym elementem wyposażenia każdego gracza. Ostrzyć trzeba jednak z wyczuciem: grot ma być lekko zaokrąglony, a nie zaostrzony jak igła, bo zbyt szpiczasta końcówka również uszkadza sizal. Jak często sięgać po ostrzenie? Przy regularnej grze wystarczy przejrzeć groty raz na kilka tygodni – najprościej przesunąć opuszkiem palca po końcówce. Jeśli wyczuwasz zadziory albo lotki odbijają się częściej niż zwykle, kilka delikatnych pociągnięć powinno rozwiązać problem. Grot prowadzi się pod niewielkim kątem, jednocześnie obracając lotkę w palcach, żeby końcówka zachowała równy, zaokrąglony kształt ze wszystkich stron.

Kiedy wymienić groty?

Każdy grot w końcu się zużywa i żadne ostrzenie tego nie zmieni. Na wymianę wskazują:

• wyraźne wygięcie lub skrzywienie,
• zadziory i ubytki wyczuwalne pod palcem,
• luz w barrelu, którego nie da się usunąć,
• coraz częstsze odbicia od tarczy.

Wymienne groty do lotek steel kosztują niewiele, więc nie warto ryzykować uszkodzenia tarczy dla oszczędności kilku złotych. Najlepiej mieć w zapasie kilka sztuk, żeby zużyty grot wymienić od razu, zamiast odkładać to do kolejnych zakupów. Po wymianie sprawdź jeszcze, czy nowy grot jest równo osadzony i nie ma luzu – krzywo wbity od pierwszego rzutu będzie pracował na niekorzyść tarczy.

Osobna tarcza do treningu

Jeśli trenujesz intensywnie i godzinami rzucasz w jedno pole, nawet regularne obracanie nie uchroni tarczy przed nierównym zużyciem. Wielu graczy rozwiązuje to prosto: na co dzień ćwiczy na jednej tarczy, a drugą zostawia na mecze i spotkania ze znajomymi. Podczas takich sesji dobrze sprawdza się tarcza treningowa dart z węższymi polami podwójnymi i potrójnymi. Wymusza większą precyzję, a przy okazji odciąża tarczę, na której rozgrywasz mecze.

Kiedy tarcza nadaje się do wymiany?

Nawet przy najlepszej pielęgnacji ten moment kiedyś nadejdzie. Sygnały są dość czytelne:

• sizal kruszy się lub wypada przy wyciąganiu lotek;
• lotki nie trzymają się nawet w świeżych miejscach;
• na powierzchni widać dziury, które się nie zasklepiają;
• drut odstaje albo się poluzował.

Jaka tarcza sizalowa do darta sprawdzi się najlepiej jako następczyni starej? Jeśli zależy Ci na trwałości, zwróć uwagę przede wszystkim na dwie cechy konstrukcji.

Cienki drut, czyli mniej uszkodzeń

Drut oddzielający pola to miejsce, od którego lotki najczęściej się odbijają. Im jest cieńszy i ostrzej wyprofilowany, tym częściej grot ześlizguje się do pola punktowego, zamiast uderzać w metal. Oznacza to mniej odbić, mniej zniszczonych grotów i mniej poszarpanego sizalu wokół drutu. Takim rozwiązaniem wyróżnia się m.in. tarcza sizalowa Winmau z serii Blade, ceniona przez graczy właśnie za cienki drut i trwałość.

Konstrukcja bez zszywek

W starszych i tańszych modelach drut mocowany jest zszywkami, które potrafią odbić lotkę, a z czasem wysuwają się z sizalu. Konstrukcja bez zszywek eliminuje ten problem i sprawia, że powierzchnia zużywa się równomierniej. Przykładem jest tarcza do darta sizalowa Mission Samurai 3, wykonana z afrykańskiego sizalu, z ultracienkim drutem typu knife wire. W takich tarczach siatka pól jest osadzona bez metalowych elementów wystających na powierzchnię, więc lotka trafiająca w okolice drutu ma większą szansę wbić się w pole, zamiast spaść na podłogę. Ma to znaczenie nie tylko dla wyniku. Każde odbicie grozi uszkodzeniem grotu, a uszkodzony grot niszczy potem kolejne włókna. Dlatego przy wyborze nowego modelu warto traktować brak zszywek jako inwestycję w trwałość, a nie wyłącznie w komfort gry.

Długa żywotność tarczy nie wymaga wielkiego wysiłku, tylko konsekwencji. Większość zasad z tego poradnika sprowadza się do kilku minut w miesiącu: obrócenia tarczy o kilka sektorów, przejrzenia grotów i sprawdzenia, czy stanowisko nie stoi zbyt blisko kaloryfera albo nasłonecznionego okna. Warto też pamiętać, że tarcza i lotki tworzą jeden system. Tępe lub wygięte groty niszczą sizal, a zniszczony sizal szybciej tępi groty – dbając o jedno, automatycznie chronisz drugie. Do tego dochodzi osłona przechwytująca chybione rzuty oraz rozsądny podział na tarczę do ćwiczeń i tarczę meczową, jeśli grasz naprawdę dużo. Efekt? Równa powierzchnia, pewnie trzymające się lotki i spokój na długie lata. Kiedy jednak stara tarcza zasłuży na emeryturę albo zechcesz dokupić drugą do ćwiczeń, w naszej ofercie znajdziesz tarcze do darta od czołowych producentów – zarówno sprawdzone klasyki, jak i konstrukcje turniejowe, projektowane z myślą o trwałości.